etherische olie

Essentiële plantenstoffen – etherische oliën

Essentiële plantenstoffen – etherische oliën

Planten zijn essentieel voor ons leven. Ze leveren ons zuurstof, zijn een bron van voeding en vormen de basis van energie. Zonder planten hebben mens en zoogdier geen kans om te overleven. Maar zonder mensen en zoogdieren op aarde kunnen planten perfect verder. En toch wordt de mens nog steeds als het hoogste wezen gezien. Ik keer steeds meer op mijn stappen terug, en ben zeer nederig tegenover het plantenrijk.

In dit artikel willen we even stilstaan bij één van de belangrijkste inhoudsstoffen van planten: de etherische oliën. Het zijn stoffen die me bijzonder aanspreken en fascineren. Daarom dat ik me er nog extra in verdiep via een opleiding aromatherapie.

Etherische oliën en essentiële oliën zijn vluchtige, olieachtige bestanddelen van aromatische  planten met bijzonder waardevolle eigenschappen. In de eerste plaats voor de plant zelf.  Planten communiceren via geuren. De geurstoffen vormen hun woordenboek. De geurstoffen fungeren als lokmiddel om bijen, vlinders en nuttige insecten aan te trekken. Maar tevens als beschermiddel tegen belagers. Dankzij de verspreiding van bepaalde geuren doet de plant niet alleen aan zelfverdediging. Ze verwittigt op die manier ook buurplanten van gevaar zodat die op hun beurt alles in het werk kunnen zetten om hun verdedigingsmechanisme te activeren.  Zelfs als planten niet bloeien produceren ze geuren. Daar zal ongetwijfeld een zeer goede reden voor zijn. Het complexe arsenaal van plantenboodschappen is nog steeds een mysterie en er zal nog een lange weg moeten afgelegd worden om dit volledig te ontcijferen. En zelfs dan, sommige zaken in de natuur blijven nu eenmaal eigendom van de natuur. Maar goed ook.

De etherische oliën kunnen onze fysieke en mentale gezondheid ondersteunen. Verder zijn ze, voor zover kwaliteitsvol, 100% natuurlijk.  Ze zijn bijzonder krachtig en hebben een breed toepassingsgebied. Ze kunnen zowel therapeutisch ingezet worden als gebruikt worden in het dagelijkse leven om toe te voegen in geurensprays, aan poetsmiddelen of bij het maken van verzorgingsproducten. De grootindustrie heeft dit ook gemerkt. Als gek worden er vandaag de dag etherische oliën verkocht. Zelfs in grote warenhuizen.  Hierbij stellen wij ons echter vragen. Als een lavendelolie tegen belachelijk lage prijzen over de toonbank gaat, kan het dan nog een kwaliteitsvol product zijn?

Wat zijn de criteria van een kwaliteitsvolle olie? In de eerste plaats kan het etiket je al veel vertellen. Zo zal je zeker de Latijnse naam van de plant op het etiket moeten terugvinden. Kamille bijvoorbeeld onderscheid zich in 2 planten: Chamaemulum nobile of roomse kamille en Matricaria chamomila of echte kamille. Hun werking is deels verschillend.  Bovendien dient ook het gebruikte deel van de plant en plaats van herkomst vermeld te zijn. Het is immers zo dat van één plant meerdere delen kunnen gebruikt worden om etherische of essentiële olie uit te extraheren. En het toepassingsgebied kan hiervan ook verschillend zijn.

Bij sommige etherische oliën dient ook het chemotype  (ct) vermeld te staan. Het chemotype verwijst naar de groeiplaats van de plant. En verschillen hierin kunnen aanleiding geven tot andere eigenschappen van de etherische olie. Zo zal een rozemarijn met ct verbenon heel interessant zijn ter ondersteuning van de lever en ook de meest huidvriendelijke zijn van de rozemarijn oliën. Rozemarijn ct kamfer is dan weer meer spierontspannend. Het type cineol is dan weer het meest aangewezen voor de luchtwegen.  Tenslotte dient elk etiket van etherische en essentiële oliën de houdbaarheidsdatum te vermelden.

Naast de informatie over het etiket is ook het proces waarmee oliën gewonnen worden verschillend en dient op een correcte wijze te gebeuren. Citrusoliën worden via persing verkregen. Deze oliën worden essentiële oliën genoemd of essences. De chemische structuur is hetzelfde gebleven. Dat is echter niet geval wanneer de olie verkregen wordt door stoomdestillatie. Deze oliën worden dan etherische oliën genoemd. Het distilleren van etherische olie dient adequaat en correct te gebeuren. Daarom is distilleren ook een kunst op zich. Zo moet de druk en temperatuur correct zijn, maar dient de duurtijd ook lang genoeg te zijn. Vakspecialisten weten hoe lang het juist duurt om tot een volledig distillaat te komen. Als de distillatie vroegtijdig wordt stopgezet bekom je wel een hoger rendement maar een minder kwaliteitsvolle olie.

De kwaliteit van de olie wordt verder ook bepaald door de gezondheid van de plant en het moment van oogsten.

Al deze parameters rechtvaardigen een correcte prijs voor deze edele producten

 

Kortom een vermelding van ‘100% natuurlijk’ biedt geen absolute garantie. Ook het biolabel kan geen volledig uitsluitsel geven. Sommige oliën kunnen worden aangelegd met plantaardige olie of er kunnen zelfs synthetische bestanddelen aan toegevoegd zijn. In het eerste geval kom je enkel bedrogen uit, in het tweede geval kan je zelfs schade oplopen.

Absolute garantie bekom je door oliën met correcte informatie op het etiket én waarbij certificaten kunnen voorgelegd worden die de correctheid van het proces aantonen.

Wij werken met de oliën van Michel Vanhove die aan deze eisen voldoen. De etikettering is volledig en we kunnen de certificaten opvragen.

 

Naar gebruik toe zijn er ook een aantal richtlijnen die we dienen te respecteren. Etherische en essentiële oliën lossen niet op in water. Ze kunnen wel vermengd worden met plantaardige oliën, alcohol, zout en (plantaardige) melk. Deze 2 laatste grondstoffen laten een correct gebruik in bad toe. De eerste 2 grondstoffen laten het gebruik toe in natuurlijke verzorgingsproducten zoals massage olie, crèmes, zalven, haarproducten en parfum. Daarnaast kunnen de oliën ook via een vernevelaar verspreid worden in de lucht. We nemen de stoffen dan op via inademing. Dit is een zeer waardevolle manier om etherische oliën te gebruiken, vooral voor mentale ondersteuning.

Elke olie kent een breed toepassingsgebied. Voor dagdagelijks gebruik kan je je beroepen op de voornaamste toepassingsgebieden die per olie meegegeven worden. In het geval van specifieke zaken doe je best beroep op een aromatherapeut. Zo zal elke lavendel olie wel ontspannend werken maar al naargelang de soort zal de ene meer mentale ontspanning geven of eerder spierontspanning.

Op onze website vind je steeds een beknopt overzicht van de werking van elke olie. Voor meer info kan je uiteraard bij ons terecht via email. Want goed geïnformeerd zijn is van essentieel belang.